Çiftlik kuracağını söyleyen müşterimizi uzun uzun dinledik. Anlattıkça anlattı… Kafalarında ana hatları belirlenmiş bir tasarım vardı. Belli ki yıllardır düşündükleri bu aile çiftliğinin birçok detayı üzerine muhtemelen ailecek düşünüp çokça tartışmışlardı.
Konuştuğumuz aile bireyleri doğal olarak kendilerini en fazla çeken, en çarpıcı noktalara vurgu yapıyorlardı. Ancak hepsi bir konsepti, çiftliğin bütünü tarif ederek tanımlamaya çalışıyorlardı.
Aslında farklı aile bireylerinin beğenilerini ve arzularını, tasarım sonrasında uygulamayı çeşitlendirmeye yarayan ayrıntılı ve kısa bilgilendirmeler olarak ele aldığımız için bizi oldukça zenginleştiriyor, ufkumuzu açıyordu. Bu zenginlik bir tür karmaşa da yaratabilirdi…
Ancak eğer tasarımcı ve uygulamacı istenilen konseptin bütün verilerini toplayarak bir bütünlük içinde düşünmeye başlamışsa o zaman bu çok seslilik bir avantaja dönüşüyordu. Bu bizim için de böyle olmuştu.
Anlaşılan şuydu ki, sınırları belirlenmiş iki yüz elli bin metrekarelik bir sahanın sürdürülebilir ve iklim değişiklikleri sonucu meydana gelebilecek yıkıcılığa dayanıklı bir çiftlik olarak tasarlanıp uygulanması gerekiyordu. Çiftliğin merkezi diyebileceğimiz bir noktada bahçenin ve önceden var olan ağaçların içinde belli belirsiz fark edilen bir ev vardı.
Çiftlikteki büyük ve küçük baş canlıların ürünü olan sütlerin işleneceği bir merkez, tropik meyve ve sebzelerin yetişip ürün verdiği bir bahçe (sera), meyve ve sebze bahçesi… Meyvelerin işlenebileceği kurutma ve diğer saklama yöntemlerinin uygulanacağı birimler ve doğal olarak toplamının ifadesi olan her mevsim yaşayan bir peyzaj…
Lokasyonun özelliği altyapıyı belirliyor
Masa başına oturduğumuzda öncelikli olarak alt yapının nasıl kurulacağı epeyce kafamızı kurcaladı. Bütün alt yapıyı lokasyonun bugününe ve ilerde alabileceği değişikliklere göre tasarlamalıydık.
Örneğin bölge aşırı yağmur alabilirdi. Lokasyonun mikro kliması ve toprak özellikleri gereği zemin suyunun yüksekliği, zeminin geçirgenliğini, değişen iklimle birlikte yüksek yoğunluklu ani yağmurlarda ortaya çıkacak su yoğunluğunun izole edilmesi gerektiğini dikkate almak zorundaydık.
Bütün dikkatimizi bu noktalara yoğunlaştırınca meyve bahçesinden çiftliği bütünleyen peyzaja kadar tercihlerimizi belirleyen ana unsuru çözmeye çok yaklaşmıştık. Araştırmalarımızı oldukça büyük ve çeşitli olan meyve ve sebze bahçesine yoğunlaştırdık.
Zemin suyunun yüksekliği meyve ve sebze bahçesi için önemli bir tehdit oluşturabilirdi. Bu nedenle meyve bahçesinde drenaj ve taban suyu etkisini azaltmak ve meyve ağaçlarının daha verimli hale gelmesi için daha değerli ve besleyici topraktan sırtlar oluşturup yükselttik.
Meyve ağaçlarını bu sırtlara dikerek köklerin besleneceği kaynakları artırırken, ağaçları taban suyundan uzaklaştırıp, meyvelerin biriken yağmur suyundan yararlanmasını sağladık.
Sebze tarhları için ise biraz daha özel önlem aldık. Tarhları oluşturmadan önce drenaj için önce değerli yüzey toprağını alarak tarh çukurları oluşturduk. Sonra da hatırı sayılır derinlikteki bu çukurları ponza ile doldurduk. Yerden yükselttiğimiz tarhlara, daha önce aldığımız yüzey toprağını sebzelerin ihtiyacına cevap verecek verimli toprakla zenginleştirerek doldurduk.
Böylece drenajla birlikte sebzeleri bahçede yürüyen, sebze toplayan insanlara biraz daha yakınlaştırdık. Çünkü bitkiler yapraklarla veya gövde dokularıyla sebzelerini gizlerler ve bu da sebzelerin türlerinin devamı için meyvesini sağlıklı bir şekilde oluşturmaya yarar.
Ayrıca tohumları yakıcı güneşten korur ve olgunlaştırır. Sebze bahçesi sahiplerinin veya bahçıvanların bitkileri hırpalamaması için az da olsa göz seviyesine yakınlaşması hem insanlar hem de sebzeler için oldukça yararlıdır.
Tropik sera ve sebze bahçesi
Yine tropik bitkiler serası da örtü altında benzer amaçlar için benzer tekniklerle hazırlandı. Elbette bitki dikim harçları besin isteklerine göre oluşturuldu. Çok çeşitli tropik ve egzotik meyve sebze bulunan seranın içindeki bitkilerin bakım ve beslenme ihtiyaçlarına cevap verecek bir besleme rejimini sağlayacak teknik altyapıyı (bitki esleme aparatları) kurarak bu ihtiyaca kalıcı olarak cevap verdik.
Sebze ve meyve bahçesi her mevsim yaşayan ve meyve veren türlerin ekilip dikilmesiyle insanı kendisine yakınlaştıran bir bahçe düşlenmişti aslında… Meyve ve sebze bahçesi ortaya çıktıkça bunun gerçekleştiğine tanık olmaya başladık.
Masa başında tasarladığımız birçok ayrıntıyı uygulamıştık ancak uygulama sırasında yer değiştiren yeni kararlar almak zorunda kaldık. Böylece çiftlik peyzajını yeniden ele aldık.
Masa başında tasarladığımız birçok ayrıntıyı uygulamıştık ancak uygulama sırasında yer değiştiren yeni kararlar almak zorunda kaldık. Böylece çiftlik peyzajını yeniden ele aldık.Artık oldukça fonksiyonel bir bahçe ortaya çıkıyordu… Örneğin bahçeyi yol tarafında çevreleyen meyve ağaçlarının meyvelerini taşıyabilmesi için dallarının askıya alınması tek düze bir çit oluşmasının önüne geçmişti.
Zira bu meyve ağaçları her mevsim bahçeden dışarıya bakıldığında kendilerince özel ve estetik bir gösteri sergiliyorlardı… Biz bu gösterinin fark edilir olmasını sağlamaya çalıştık. Baharla birlikte dallardan çiçekler ve yapraklar sökün ediyor, ardından bütün gövdeyi çiçekler basıyordu.
Sonra meyveler… Kendilerine özgü renkleriyle meyveler çiftlik peyzajının asli unsurları haline geliyordu. Sonbahar ise renk değiştiren yapraklar mevsimleri hissetmemizi sağlarken bize doğaya ve bitkilere duymamız gereken minneti hatırlatıyorlardı. Düşündüğümüz peyzaj tam olarak ortaya çıkıyordu.
Artık çiftliğin peyzajdaki renk ve doku bütünlüğünü zenginleştiren, estetik olarak yetkinleştiren tercihler yapmamız gerektiği ortadaydı. Bizim de aradığımız çiftliğin bütünüyle uyumlu bir peyzajdı. Elbette önce yerel ve sonra lokasyonun dokusuna, mikroklimasına uyumlu bitki türlerini tercih edecektik.
Aslında uygulama bölgesinin çevresi bizim için çok önemlidir. Bu nedenle de çevrede yetişen ve görülebilen, üreticiler tarafından kültüre alınmış birçok çalı çeşidi ve çiçekli çok yıllık türü kullanmayı tercih ettik.Çünkü bu tercihimiz aynı zamanda bakım kolaylığı da sağlayacaktı.
Mevsimlik kullanımını iyiden minimize edecek çok yıllık türlerde renk çeşitliliği sağladık. Bitkilerin çiçeklenme dönemlerinin mevsimlere dağılımını dikkatle alarak uyguladık. Çeşitli nedenlerle basılarak tahrip olabilecek noktalara daha dayanıklı çalılar ve çiçekli türleri tercih ettik…
Uygulamanın üzerinden zaman geçtikçe yaptığımızın muazzam bir iş olduğunu fark etmeye başladık… Gerçekten güzel bir sonuç ortaya çıkarmıştık.
Çiftlik sahiplerine burada geçirecekleri mutlu ve güzel yıllar diledik. Bizim için de yeni bahçeye doğru yol almanın zamanı gelmişti. Zira yaptığımızı biz çok beğenmiştik…
S. Metin Karakuş
